رابطه القاعده و طالبان مانع صلح و خطری برای تداوم حضور تروریست‌هاست

راه مدنیت: هم‌زمان با بن‌بست گفتگوهای صلح میان امریکا و سران گروه طالبان در قطر، شماری از آگاهان می‌گویند: هنوز هم شبکه القاعده در افغانستان فعالیت می‌کند و روابط این شبکه با گروه طالبان، یکی از موانع در مسیر به نتیجه رسیدن گفتگوهای صلح در کشور است.

شماری از کارشناسان با نگرانی از ادامه روابط گروه طالبان با شبکه القاعده، معتقدند که ادامه این روند می‌تواند گفتگوهای صلح افغانستان را تحت تاثیر بگذارد. این اظهارات در حالی بیان می‌شود که گروه طالبان و القاعده همواره روابط نزدیک و تنگاتنگی با هم داشته‌اند و ادامه این روند می‌تواند مانع بزرگی بر سر دستیابی به صلح محسوب شود.

براساس گزارش سازمان ملل متحد، ولایت‌های بدخشان در شمال‌شرق و پکتیکا در جنوب همچنان به‌عنوان پایگاه امن القاعده در افغانستان به شمار می‌رود و این گروه قصد دارد در ولسوالی شغنان هم‌مرز با تاجیکستان حضور خود را تقویت کند.

شورای امنیت سازمان ملل متحد در گزارش هفته گذشته خود با مستحکم و طولانی‌مدت توصیف کردن رابطه القاعده با گروه طالبان، افزوده است که سازمان‌های تروریستی بین‌المللی، افغانستان را به‌عنوان پناهگاه امن برای رهبری خود برگزیده‌اند.

در این گزارش تصریح شده است که ایمن الظواهری، حمزه بن لادن و ملا هبت‌الله، رهبر گروه طالبان بر اهمیت روابط و اتحاد القاعده با طالبان به صورت مکرر و علنی تاکید کرده‌اند. جلال‌الدین حقانی که اکنون معاون رهبری طالبان و از فرماندهان مهم این گروه شناخته می‌شود، از مجاهدان سرشناس دوره جهاد بود و از آن زمان تاکنون رابطه نزدیکی با القاعده دارد.

جنرال دولت وزیری، سخنگوی سابق وزارت دفاع می‌گوید: برخی فرماندهان جنگی گروه طالبان روابط نزدیکی با شبکه القاعده دارند و حتی تحت تاثیر مستقیم این شبکه تروریستی هستند. به باور وزیری، القاعده مخالف تامین صلح در افغانستان است و تلاش می‌کند از طریق ارتباط خود با فرماندهان گروه طالبان مانع توافقات صلح و پایان جنگ در افغانستان شود.

محمد رادمنش، آگاه نظامی باور دارد که گروه طالبان با شبکه القاعده روابط نزدیکی دارد و این شبکه هنوز هم از جنگجویان طالبان حمایت مالی می‌کند. رادمنش افزوده است که در حال حاضر حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ عضو این شبکه در مناطق تحت کنترول گروه طالبان در افغانستان با یکدیگر همکاری می‌کنند.

حکومت افغانستان می‌گوید که به افراد گروه‌های تروریستی اجازه نخواهد داد تا در داخل کشور اقدام به فعالیت‌های تروریستی کنند؛ اما تاکنون حکومت افغانستان آماری از حضور شبکه‌های تروریستی در افغانستان برای خبرنگاران ارایه نکرده است.

محمد عبده، نماینده مردم ولایت بلخ در مجلس نمایندگان می‌گوید که گروه طالبان به‌آسانی حاضر نخواهد شد رابطه خود را با القاعده قطع کند. به گفته وی،‌ آنان از گذشته‌ها تاکنون روابط نزدیکی با هم دارند.

وی می‌گوید: این گروه در سال ۲۰۰۱ زمانی که امریکا از گروه طالبان خواست رابطه خود با القاعده را قطع و اسامه بن لادن، مظنون و طراح حمله بر نیویارک را به امریکا تسلیم کند، حاضر به چنین کار نشد؛ این نشان می‌دهد که طالبان از شبکه القاعده حمایت می‌کند و رابطه آنان پابرجا است.

به گفته عبده، گروه طالبان حاضر شد حاکمیت این گروه را که بر بیش از ۹۰درصد خاک افغانستان گسترش یافته بود، از دست بدهد؛ اما از قطع رابطه و سپردن رهبر القاعده خودداری کرد و امروز نیز به‌سادگی حاضر نخواهد شد رابطه خود را با این گروه قطع کند.

این عضو پیشین مجلس نمایندگان افغانستان، تاکید کرد که ادامه رابطه القاعده و طالبان مانع صلح و خطری برای تداوم حضور تروریست‌ها در افغانستان و چالش بزرگی برای امنیت این کشور خواهد بود.

به باور آگاهان، رابطه گروه طالبان و القاعده به درازای جنگ افغانستان است، هرچند در زمان جهاد مردم افغانستان علیه اتحاد جماهیر شوروی، گروه طالبان به‌صورت رسمی وجود نداشت؛ اما عده‌یی از فرماندهان مهم که امروز هسته اصلی طالبان را تشکیل می‌دهند، از همان زمان رابطه خود با القاعده را حفظ کرده‌اند.

پس‌ازآن، این رابطه در زمان حاکمیت طالبان گسترش یافته و عمیق‌تر شد، چنانچه با حمله القاعده به برج‌های تجارت جهانی در نیویارک در سال ۲۰۰۱، طالبان چنان رابطه مستحکمی با القاعده داشت که پذیرفت حاکمیت این گروه ساقط شود؛ اما از قطع رابطه با القاعده و سپردن اسامه بن لادن، رهبر این گروه به آمریکایی‌ها خودداری کرد.

بن‌بست مذاکرات صلح امریکا

طی یک‌ونیم سال گذشته که مذاکرات طالبان و امریکایی‌ها برای پایان دادن به جنگ ادامه دارد، یکی از شرط‌های اساسی امریکایی‌ها قطع رابطه گروه طالبان با القاعده و تضمی به امریکایی‌ها است که بار دیگر آن کشور از خاک افغانستان تهدید نشود. اگر این خواسته‌های امریکا توسط گروه طالبان ضمانت و محقق نشود، صلح بین طرفین نیز بی‌نتیجه خواهد بود.

سخنگوی دفتر سیاسی گروه طالبان در قطر گفته است که خواسته‌های جدید امریکا مانع مذاکرات میان امریکا و گروه طالبان شده است. گفتگوهای یک‌ونیم ساله امریکا و گروه طالبان در دوحه یک‌بار دیگر به بن‌بست خورده است و طرفین بر خواسته‌های خود تاکید دارند.

به نقل از الجزیره، سهیل شاهین، سخنگوی دفتر سیاسی گروه طالبان در قطر گفته است با وجود مشکلات به میان آمده مذاکرات این گروه و زلمی خلیل‌زاد، نماینده ویژه امریکا در امور صلح افغانستان، در دوحه ادامه دارد. شاهین بدون اشاره به خواسته‌های جدید امریکا، گفت: این مذاکرات تا این لحظه به علت خواسته‌های جدیدی که امریکا مطرح کرده، پیشرفت چشمگیری نداشته است.

یک منبع نزدیک به مذاکرات دوحه گفت: گروه طالبان به‌عنوان یک اقدام اولیه با کاهش خشونت در افغانستان موافقت کرد؛ اما فرستاده امریکا آتش‌بس کامل را خواستار شده است؛ این در حالی است که گروه طالبان اعلام کرد پس از امضای توافق نهایی این مسئله را بررسی خواهد کرد.

بسم الله نادری