طلای سرخ به‌جای پیام مرگ

zafarann

کشت زعفران در افغانستان عمر طولانی ندارد، ولی دولت در سه‌سال گذشته با کمک‎های خارجی توانسته تا ۹۰۰ هکتار از زمین‎های کشور را زیر کشت قرار دهد و سه‌سال متمادی، این محصول را به‌عنوان «برترین زعفران جهان» معرفی کند.

مرکز جهانی سنجش ذایقه و کیفیت مواد غذایی از میان ۳۰۰ نمونه زعفران جهان از کشورهای مختلف، در سال ۲۰۱۳ ، ۲۰۱۴ و ۲۰۱۵ میلادی، زعفران افغانستان را به‌عنوان باکیفیت‌ترین زعفران جهان معرفی کرده و قیمت آن نیز از زعفران ایران – به‌عنوان بزرگ‎ترین کشور تولیدکنندۀ زعفران جهان – بالاتر است.
تولید زعفران از ۵۰۰ کیلوگرام در سال ۲۰۰۷ میلادی به‌بیش از ۲ هزار کیلوگرام در سال ۹۲ رسید. از آن‌سال، کار آموزش کشاورزان برای کاشت زعفران به‌صورت جدی آغاز شد و در حال حاضر؛ نزدیک ۱۵۰۰ کشاورز برای کاشت این محصول در افغانستان آموزش دیده‌اند و ۱۸۰ دستگاه خشک‌کن زعفران در اختیار آنان گذاشته شده است.

هر کیلوگرام زعفران افغانستان در بازارهای جهانی بیش از ۲ هزارو پنجصد دالر به‌فروش می‌رسد. اغلب این محصول افغانستان به کشورهای اروپایی صادر می‎شود و امسال تفاهمنامه‎یی با چین به امضاء رسیده تا در صادرات این محصول با افغانستان همکاری کند.
زمین حاصل‌خیز، عامل عمدۀ کسب این عنوان برای افغان‎ها بوده است. این محصول در ردیف محصولات «کم آب» قرار دارد و نیاز به آب کمی دارد.
وزارت زراعت و مالداری کشور گفته است که کشت زعفران را با کمک‎های خارجی افزایش خواهد داد و مطابق با یک طرح جامع درازمدت، آن را جایگزین کشت کوکنار خواهد کرد و موانع را از پیش پای کشاورزان کنار خواهد زد و تسهیلات لازم را برای آنان فراهم می‎کند تا آنان بار دیگر به سراغ کشت کوکنار نروند.
افغانستان در دوسال گذشته با اجرای طرح ارتقای کیفی زعفران، گام‌به‌گام از مرحلۀ تولید، بهره‌وری و برداشت، پیش رفته و تولید این محصول را در هر هکتار از ۴ کیلوگرام به دو برابر افزایش داده است و قصد دارد تا این رقم به ۱۲ کیلوگرام در هر هکتار برساند.
افغانستان در سال ۱۳۹۳، رقمی در حدود ۳ هزار کیلوگرام زعفران برداشت کرد که این رقم نسبت به‌سال ماقبل آن، یک‌هزار کیلوگرام رشد داشته که عمدۀ این رقم متعلق به ولایت هرات بوده است. در سال‎های گذشته بیش از ۹۰ درصد تولید زعفران افغانستان در این ولایت تولید می‎شد، اما اینک تولید این محصول به ۲۴ ولایت دیگر این کشور گسترش یافته است.
وزارت زراعت و مالداری می‎گوید که امسال نزدیک به ۶ هزار کیلوگرم زعفران از مناطق مختلف افغانستان به‌خارج صادر خواهد کرد. برداشت این محصول از توزیع ۲۸۰ تن پیاز زعفران به‌دست آمده است. ۲۳۰ تن از این رقم به وزارت زراعت و ۵۰ تن هم توسط انجمن‎ها و موسسه‎های غیردولتی توزیع شده است.
هم اکنون ۱۴ شرکت تولیدی و ۲۵ انجمن زعفران کار در ولایت هرات مشغول فعالیت هستند.
مسوولان ادارۀ زراعت هرات می‌گویند که پس از آن‌که دولت اجرای طرح جایگزین کشت کوکنار را با همکاری جامعۀ جهانی آغاز کرد، این ولایت در این عرصه پیش‌قدم شد و درحال حاضر بیش از ۹۰۰ هکتار از زمین‎های کشور در ولایت‎های مختلف زیر کشت زعفران قرار دارد و اینک منبع اصلی تامین کنندۀ پیاز زعفران برای سایر ولایت‎های افغانستان است.
با این حال، زعفران افغانستان در سال‌های گذشته باوجود کیفیت مناسب، فاقد بسته‌بندی قابل قبول برای عرضه در بازارهای جهانی بود که در دو سال گذشته این مشکل تاحدی برطرف شده و علاوه بر آن، دولت افغانستان با کشور چین به توافق رسیده است که زعفران تولیدی خود را به آن کشور و یا از طریق آن‌کشور به بازارهای جهانی صادر کند.
جایگزین شدن زعفران در زمین‌های زیرکشت کوکنار، به امنیت افغانستان و منطقه کمک خواهد کرد؛ زیرا بخش زیادی از درآمد گروه‌های تروریستی در افغانستان از محل تامین امنیت زمین‎های زیر کشت کوکنار کشاورزان و انتقال و فروش آن به بازارهای بین‌المللی تامین می‎شود.

محمد نعیم‌زاده