طالبان مهرۀ بازی در منطقه/ روسیه با طالبان یا افغانستان؟

 گروه طالبان حدود بیست سال است که باعث ناامنی برای مردم افغانستان شده ‌است. اگر به اعمال این گروه سیاه‌اندیش نظری اندازیم، جنایت بی‌شماری را مرتکب شده‌اند که از چشم هیچ کسی پوشیده نیست. در دوران پنج‌ساله حکومت طالبان، شاهد جنایت بی‌شمار این گروه بوده‌ایم؛ نقص حقوق بشر، جنایات جنگی، توهین و تحقیر آدم‌های بی‌گناه، پامال کرامت انسانی و….

پس از سرنگونی طالبان در سال۲۰۱۱ میلادی، شهروندان افغانستان یک نفس راحت کشیدند و همگی حس شادمانی داشتند که در آزادی و رفاه زندگی کنند. آوارگانی که به غربت عزلت گزیده بودند، دوباره به وطن برگشتند و ….

این حس خوب، این آزادی دیر نپایید. کرزی طالبان را برادر خواند. جانی‌ترین افراد گروه طالبان را آزاد ساخت. کشورهای حامی طالبان به حمایت این گروه ادامه دادند. طالبان در دوردست‌های افغانستان به فعالیت‌های تخریبی و تروریستی‌شان ادامه دادند.

در سال‌های پسین حکومت کرزی، بیشتر ولایت‌های کشور در اختیار طالبان قرار گرفت. مناطق بیشتر ناامن شد. و حالا طالبان با حمایت پاکستان، ایران، روسیه و استخبارات منطقه عملن در افغانستان جنگ می‌کند.

دو هفته قبل، چین، روسیه و پاکستان در نشستی سه‌جانبه از سازمان ملل خواستند نام رهبران طالب از فهرست سیاه بیرون شود، در حالی که طالبان در مناطق شمال افغانستان با سلاح‌های جدید روسی با نیروهای افغان رویارویی می‌کنند.

 سفیر روسیه هم با صراحت از مذاکرات‌شان با طالبان سخن گفت. حوادث و حرکت‌های اخیر نشان از آن دارد که روس‌ها از طالبان به‌حیث یک وسیله علیه داعش استفاده می‌کنند. این کار می‌تواند عواقب غیر قابل پیش‌بینی در روابط هند و روسیه داشته باشد.

اگر این کشورها در این محور به پیش می‌روند و امریکا هم آن ‌را ویتو نکند، شاید منجر به حذف برخی از رهبران ارشد طالبان از لیست تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد شود. این در حالی است که افغانستان به تازگی خواسته که نام هیبت‌الله شامل لیست سیاه سازمان ملل گردد. روسیه نسبت به از دست دادن دوستی با هند بیشتر نگران داعش است.

 این که پاکستان در محور چین و روسیه در مورد افغانستان نگرانی دارد، مضحک و خنده‌آور است. بسیاری‌ها به این باورند که رهبران طالب هنوز هم در پاکستان است و هنوز هم پایگاه‌های آموزشی در پاکستان دارند. اگر پاکستان علیه طالبان در خاک خود اقدام نمی‌کند، چطور می‌تواند در کشور ما در مورد امنیت ابراز نگرانی کند؟

تهدید بزرگ طالبان، حقانی و القاعده است. ما نمی‌توانیم بین طالبان خوب و طالبان بد تفکیک کنیم. کشورهای منطقه باید در پهلوی حکومت افغانستان ایستاد شوند. ما از پاکستان توقع این را نداریم، اما از روسیه، چین و ایران این توقع را داریم که در پهلوی حکومت افغانستان ایستاد شوند.

مسکو و تهران تاکید دارند که تماس‌شان با طالبان برای بهبود امنیت در منطقه است؛ اما مقام‌های محلی و امریکا از بازی دوگانه پاکستان ناامید به نظر می‌رسند. در این اواخر یک قوماندان طالبان به رسانه‎ها گفت که با حمایت روسیه شهر کندز را سقوط داده‌اند. نمایندگان طالبان چند نشست را با مقام‌های روسی در تاجکستان و روسیه داشتند. در عین حال گزارش‌ها می‌رساند که طالبان یک گروه شبه نظامی مورد حمایت پاکستان است. جامعه جهانی نباید بین تروریست‌های خوب و بد فرق کند. طالبان برای امنیت منطقه خطر است. و این خطر زمانی نگران‌کننده است که پاکستان، ایران، چین و روسیه همزمان به گونه‌یی مستقیم و غیرمستقیم با گروه‌های طالب در تماس و همکاری‌اند.

تماس روس‌ها با طالبان پرسش‌هایی در اذهان عامه خلق کرده است. از نشست‌های سری گرفته تا دادن سلاح‌های مجهز به گروه طالبان همه جای نگرانی دارد، اما چرا پوتین به طالبان نزدیک می‌شود؟

روسیه روی دو دلیل با طالبان نزدیک شده است. نخست روسیه به این باور است که تعامل با طالبان برای حفظ ثبات سیاسی طولانی‌مدت در افغانستان ضروری است. دوم دیپلومات‌های روسی به این باورند که آن‌ها می‌توانند با طالبان در مورد قاچاق مواد مخدر یک معامله را انجام دهد و برای پیش‌برد اهداف مبارزه علیه تروریزم، روسیه از طالبان علیه داعش استفاده کنند. اگر طالبان به پیشرفت‌های دیگر هم نایل آیند، روسیه نقش مهم در شکل دادن آینده سیاسی افغانستان خواهد داشت.

همچنان روسیه نگران این است که تروریست‌ها از سوریه به افغانستان فرار می‌کنند. روسیه در افغانستان اهداف مشابه با امریکا دارد، اما انگیزه‌ها متفاوت است. آیا مسکو یک شریک مفید در افغانستان خواهد بود یا تنها به رقابت‌های منطقوی پافشاری خواهد کرد؟ طالبان با اعمال تخریبی و جنایت‌های شرم‌آورشان، با کدام اصل در محور روسیه و چین جمع می‌شوند؟ آیا روسیه با طالبان است یا با افغانستان؟