مانور تاجران مرگ در شمال و جنوب

شمال و جنوب کشور هرازگاهی صحنۀ نبردهای خونین میان مخالفان مسلح و نیروهای دولتی است؛ نبردی که سرانجام آن شکست جنگجویان بوده و پیامد آن برای ساکنان ولایت‎هایی چون هلمند، کندز و بغلان سنگین تمام می‎شود.

در این میان، ولایت هلمند همواره محور نبردهایی بوده که بحران‎های سیاسی- اجتماعی را برای دولت و ملت رقم زده است. در حقیقت، جنگ هلمند بیش از آنکه از سوی مدعیان قدرت‌طلبانه بر نظام سیاسی- اجتماعی مدیریت شود، به منظور تصرف کانال‎های اقتصاد مشروع از رهگذر تجارت مرگ‌آفرین تریاک راه‌اندازی می‎گردد.

این امر باعث شده تا این ولایت که از وجود رودخانۀ پرآب برخوردار است، به جای اینکه شاهد رونق زراعت حلال گردد، ظرفیت نامشروع کشت کوکنار را در خود پرورانیده است.

این درحالی است که رودخانۀ هلمند نه تنها از وجود آب‎های مناطق مرکز بهرمند است، بل درياي ارغنداب نيز در ناحيۀ لشكرگاه به هلمند مي‎پيوندد و توان مضاعفي به آن بخشیده است. با این وجود، متاسفانه آب هلمند به خوبي مديريت نشده و به‌جز يك بند در منطقۀ كجكي و كانال‎هايي‎ كه عمر بیش‎تر از پنجاه سال دارند و تقريبن كارآيي خود را از دست داده‏اند، كار ديگري صورت نگرفته است.

کشت مواد مخدر در ولایت هلمند یکی از مسایل حساسیت‎زا و تنش‌انگیز بوده است. اين مساله به قدري به وضوح صورت مي‎گيرد كه مي‎توان در كنار شاهراه هم آن را مشاهده كرد و بازارهاي محلي خريد و فروش را پيدا نمود.

طبق گفته‎هاي اهالي هلمند و تحقیق‎های صورت گرفته، بيش‎ترین سود مواد مخدر عايد دلالان و مافياهایی می‎گردد که دست‏‌شان با تروریزم ملی و منطقه‌یی یکی است.

زارعان نیز مجبورند براي كشت بهتر و محصول مرغوب‎تر زمين‎هاي زراعتي را در خارج از فصل كوكنار زير كشت نبرند و از طرفي ضمن بالا بودن مخارج كشت كوكنار، مقدار محصول كاهش يافته و اين باعث خسران و تضعيف وضعيت اقتصادي آنان گرديده است.

سازندگي در هلمند به‌رغم صرف هزينه‏‌هاي بسيار چندان خوب به نظر نمي‏رسد. تنها شهر لشكرگاه مركز ولايت فعاليت‏‌هاي توسعه‌یي را شاهد بوده است و درساير نواحي به دليل ناامني‎ها چندان شاهد سازندگي نيست. به جز مسير شاهراه كابل- هرات و مسير دوراهي لشكرگاه تا اين شهر و سرك‎ها و كوچه‎هاي داخلي آن، بقيۀ راه‎هاي مواصلاتي تقريبن به حالت اولیه باقی مانده‏اند و عبور و مرور به سختي صورت مي‎گيرد.

از این وضعیت شهرآشوب که توسط مافیاهای مواد مخدر راه‌اندازی می‎شود، مخالفان مسلح و تروریستان منطقه‌یی و بین‎المللی نیز به خوبی بهره‎برداری می‎کنند. آنان با حمله به ولسوالی‎های نسبتن دورافتادۀ هلمند و همزمان یورش چندجانبه در برخی از ولایت‎های شمال، زمینۀ تبلیغاتی و رسانه‌یی را علیه دولت و حکومت فراهم کرده‌اند؛ زیرا این حمله‎ها یک‎بار دیگر در آستانۀ نشست بروکسل که برای افغانستان بسی سرنوشت‎ساز است رخ می‎دهد. کما اینکه سقوط ولایت قندز به دست طالبان در دور گذشته نیز همزمان با نشست وارسا صورت گرفت.

به نظر می‎رسد تمامی این مسایل قرینه‌یی بر آن می‎شود که تاجران مرگ با تروریست‎های منطقه‌یی و جهانی دست‌شان در افغانستان، در یک کاسه قرار دارد و قصد دارند تا لقمه‎های مقصودشان را به صورت مشترک به دهان اندازند.

بنابراین، آنچه ضروری به نظر می‎رسد این است که مقام‌های امنیتی کشور باید هرچه عاجل‌تر قطعات حمایتی را برای پشتیبانی از نیروهای مستقر در شمال ارسال کنند؛ زیرا هرگونه تاخیر در این زمینه می‌تواند عواقب خطرناکی مثل سقوط کندز و دند غوری در پی داشته باشد. اگر این بار خدای نکرده این اتفاقات بار دیگر تکرار شوند، به نظر می‌آید که اهمال مقام‌های امنیتی محرز و آشکار است و آن‌ها باید به ملت پاسخگو باشند.

از سوی دیگر، برای مدیریت اوضاع ناامن هلمند و برچیدن بساط تروریزم و تریاک از این ولایت، عزم جدی و ارادۀ قطعی در سطح کلان تصمیم‎گیری لازم است تا بتوان جلو ناامنی‎های گسترده و رو به توسعۀ کنونی را در این ولایت گرفت.

شکی نیست که هرگونه راهکار موردی و رویکرد واکنشی و مقطعی، فقط می‌تواند آتش شعله‎ور شده را اندکی سردتر ساخته و به منزلۀ آتشی زیر خاکستر پنهان سازد. در آن صورت است که با وزیدن اندک باد مخالف، بار دیگر زبانه کشیده و زندگی ساکنان این ولایت را با خطر سوختن مواجه خواهد ساخت.