پیامدهای تلخ بیماری «شیرین»!

شرح عکس: داکتر چارلز بست (سمت چپ) و داکتر فردریک بانتینگ (سمت راست)

به بهانه روز جهانی دیابت/ شکر-۱۴ نوامبر

چهاردهم ماه نوامبر، روز جهانی دیابت است. این روز همه‌ساله با روز تولد داکتر فردریک بانتینگ تجلیل می‎شود. وی با همکاری داکتر چارلز بست، موفق به کشف انسولین شد.

موضوع و محوریت مطالب در این روز دیابت است. در سالیان گذشته دیابت و حقوق بشر، دیابت و روش زندگی و هزینه‎های دیابت مورد بررسی و نقد قرار گرفت.

شعار این روز در سال‎های مختلف متفاوت بوده است. شعار روز جهانی دیابت در سال۲۰۰۵  «دیابت و مراقبت غذایی»، در سال۲۰۰۶  «دیابت در اقشار آسیب‌پذیر و محروم»، در سال‎های ۲۰۰۷ و ۲۰۰۸ «دیابت در کودکان و نوجوانان» و در جریان سال‎های ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۳ نیز« آموزش و پیش‎گیری از بروز دیابت» بوده است، اما «زندگی سالم و دیابت» شعار روز جهانی بهداشت برای سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۶ تعیین شده است.

نماد روز جهانی دیابت یک دایرۀ آبی رنگ است. نماد جهانی برای دیابت به عنوان بخشی از یک مبارزه متحد برای پیش‌گیری از این بیماری ابداع شده است. این آرم در سال ۲۰۰۷ به رسمیت شناخته شد. در همۀ فرهنگ‎ها، دایره، نمادی از زندگی و سلامت و رنگ آبی نشانۀ آسمان است که برای تمام ملت‎ها واحد و یک‎سان می‎باشد. به عبارتی دایرۀ آبی نمادی از اتحاد در پاسخ به همه‎گیری و پاندمی دیابت است.

براساس آخرین آمارهای سازمان بهداشت جهانی، در سال گذشته پنج میلیون نفر در اثر دیابت فوت کردند. همچنین تا سال ۲۰۴۰ آمار دیابتی‌ها به ۶۴۳ میلیون نفر خواهد رسید. تأسف‎بارتر اینکه در حالی ‎که آمار مبتلایان به دیابت در سال ۲۰۳۰ در جهان ۴/۴ درصد برآورد می‌شود، این آمار هم اکنون در افغانستان ۲٫۷ درصد است، زیرا در کشورهای توسعه‌یافته حدود ۹۰ درصد از افراد از دیابت خود آگاه هستند که این آمار در کشور ما بیش‎تر از ۵۰ درصد است.

زنگ خطر گسترش دیابت در افغانستان، امسال در روز جهانی صحت به صدا درآمد. داکتر احمدجان نعیم؛ معین وزارت صحت عامه هشدار داد: «اگر دیابت به خوبی کنترول نشود، سبب اختلالات به شمول حملات قلبی، سکته مغزی، از کار افتادن گرده، نابینایی و زخم‌های پا که ممکن به قطع عضو شود، می‌گردد.»

مقام‌های وزارت صحت عامه تاکید کردند که سطح پایین آگاهی مردم در مورد این بیماری یکی از نگرانی‌های اصلی مقام‌های صحی است. این درحالی است که که مرض شکر با ورزش و شیوه سالم تغذیه قابل پیش‌گیری و درمان است، ولی در صورتی که به این توصیه‌ها توجه نشود، خطر ابتلا به این بیماری همچنان بلند خواهد ماند.

در نهایت اینکه بد نیست به برخی از عوارض و پیامدهای این بیماری خطرناک آشنا شویم:

  • همه‌گیری دیابت در دنیا در حال گسترش است، به‌خصوص در کشورهای فقیر و در حال ‌توسعه.
  • در سال ۲۰۱۴ برآورد شده حدود ۹ درصد افراد بالای ۱۸ سال به این بیماری مبتلا بوده‌اند.
  • دیابت پرهزینه‌ترین بیماری غدد در جهان می‎باشد.
  • طبق آمار جهانی تعداد افراد مبتلا به دیابت در جهان حدود ۳۴۶ میلیون نفر می‌باشد.
  • هر ۱۰ ثانیه دو نفر به دیابت مبتلا می‌شود.
  • هر ۸ ثانیه یک نفر در اثر دیابت جان خود را از دست می‌دهد.
  • دیابت علت یک میلیون قطع عضو در سال می‎باشد.
  • ۹۰ درصد افراد مبتلا به دیابت، مبتلا به دیابت نوع ۲ هستند.
  • ۵۰ درصد افراد مبتلا به دیابت از بیماری خود بی‌اطلاع هستند.
  • حدود ۸۰ درصد تلفات ناشی از دیابت متعلق به کشورهای کم‌درآمد و یا متوسط از لحاظ اقتصادی می‌باشد.
  • طبق پیش‌بینی سازمان بهداشت جهانی آمار مبتلایان به دیابت تا سال ۲۰۳۰ دو برابر می‌شود.
  • هند و چین بیش‎ترین آمار افراد مبتلا به دیابت را دارا هستند.
  • ۵۰ درصد مبتلایان به دیابت در اثر بیماری‎های قلب و عروق فوت می‎‌کنند.
  • پس از گذشت ۱۵ سال از بیماری ۲درصد مبتلایان به دیابت دچار نابینایی و ۱۰درصد دچار عوارض شدید چشمی می‌شوند.

در نتیجۀ تغییر زندگی و رو آوردن مردم به زندگی شهرنشینی و کاهش فعالیت‌های فیزیکی، خطر ابتلا به این بیماری نیز افزایش یافته و آگاهی عامه در این مورد بسیار محدود است. با این وجود، ضروری است تا زنگ خطر دیابت را جدی گرفته و با آگاهی از این بیماری و تدابیر پیش‌گیرانه و تغذیه سالم، از ابتلا به این بیماری خطرناک و مرگ‌آفرین جلوگیری کنیم.