مکاتب افغان‌ترک در ۲۲ سال فعالیت، مرتکب کوچک‌ترین تخلف و تخطی نشده‌اند

فواد حیدری؛ معاون مکاتب افغان ترک

چندی می‌شود که بحث انتقال مدیریت مکاتب افغان‌ترک که یک نهاد خصوصی است، نگرانی‌هایی را میان اهل معارف کشور و خانواده‌های شاگردانی که در این مکاتب درس می‌خوانند به وجود آورده است. از این رو، روزنامه راه مدنیت گفتگویی را با آقای فواد حیدری؛ معاون مکاتب افغان‌ترک انجام داده که پیش‌کش خوانندگان گرامی می‌گردد: 

بحث انتقال مدیریت مکاتب افغان‌ترک به‌دولت ترکیه را چگونه می‌دانید؟

چنین تصمیمی، جفای بزرگی در حق معارف افغانستان است. انتقال مدیریت مکاتب، سبب از بین‌رفتن یک تجربه و دست‌آورد آموزشی ۲۲ ساله در افغانستان خواهد شد. همچنین منجر به بسته‌شدن این نهاد می‌شود. دولت ترکیه ادعا می‌نماید که گردانندگان و استادان این مکاتب به‌نحوی با کودتای اخیر ترکیه پیوند داشتند و به ‌این ترتیب می‌خواهد از انسان‌های بی‌گناه انتقام بگیرد و این مکاتب را قربانی سازد.

طوری که به شما معلوم است این مکاتب ۲۲ سال قبل بر اساس قوانین افغانستان ایجاد شده و با حوادث ترکیه هیچ‌گونه ارتباطی ندارد.

استادان، پیام‌آوران صلح‌و‌امنیت بوده و با هرگونه اعمال خشونت‌بار از جمله کودتا مخالف‌اند. موضوع‌های سیاسی داخلی ترکیه، هیچ‌ ربطی به این مکاتب ندارد. این استادان هزاران کیلومتر دور از ترکیه، در افغانستان قرار داشته و با رویدادهای داخلی ترکیه پیوندی ندارند.

این سوظن‌ها، تهمت‌ها و افترای عده‌یی از مقام‌های دولت ترکیه در قبال استادان مکاتب افغان‌ترک، کاملن بی‌اساس و غیر منطقی بوده و هیچ‌گونه توجیه قانونی و عقلی ندارد و در مخالفت آشکار با قوانین کشور و سایر نورم‌های بین‌المللی قرار دارد.

مکاتب افغان‌ترک در ۲۲ سال فعالیت خویش، مرتکب کوچک‌ترین تخلف و تخطی نشده و وارد‌ساختن این‌گونه اتهام‌ها را به مربیان این نهاد بزرگ تعلیمی، دور از انصاف‌و‌عدالت دانسته و هیچ انسان سالمی آن‌ را نمی‌پذیرد.

فکر می‌کنید چرا دولت ترکیه چنین خواسته‌یی دارد؟

طوری که در بالا اشاره شد، دولت ترکیه افراد وابسته به این مکاتب را مورد سوظن قرار داده که گویا آن‌ها با کودتای اخیر ترکیه به‌نحوی مرتبط بوده و انگار این مکتب‌ها مربوط به آقای فتح‌الله گولن، دانشمند ترکی است.

باید خاطرنشان ساخت که موسسۀ افغان‌ترک یک نهاد داخلی غیردولتی، غیرسیاسی و تعلیمی بوده که در روشنایی قوانین افغانستان ایجاد شده و براساس همین قوانین و طبق قراردادهای منعقده با دولت افغانستان فعالیت دارد و هیچ‌گونه وابستگی رسمی با دولت ترکیه و دیگر جریان‌های سیاسی، به‌شمول آقای گولن نداشته و اکثر شورای رهبری این موسسه را افغان‌ها تشکیل می‌دهد. در صورتی که این مکاتب، کدام وابستگی سیاسی و جانب‌دارانه می‌داشت، طبیعی است که در طول این مدت ۲۲ سال، آشکار می‌شد.

از لحاظ حقوقی چه تدابیری در این مورد سنجیده‌اید؟

مطرح‌ ساختن انتقال مدیریت مکاتب افغان‌ترک، تصاحب بناها، ملکیت‌ها و دارایی‌های منقول و غیرمنقول این موسسه از جانب بنیاد معارف دولت ترکیه، تقاضای کاملن غیرقانونی بوده و در مغایرت با ماده ۴۰ و ۵۷ قانون اساسی و ماده ۷ و ۴۰ قانون نهادهای غیردولتی، احکام سایر قوانین، مفاد قراردادهای دوجانبه میان موسسۀ افغان‌ترک و دولت افغانستان و نورم‌های قبول‌شدۀ بین‌المللی قرار دارد.

طرح انتقال به مفهوم انحلال موسسه است. در‌حالی‌که انحلال موسسه جز توسط حکم محکمه و تصمیم مقام عالی موسسه و یا ختم میعاد قرارداد، جواز قانونی دیگری ندارد. تعرض، تجاوز و تصاحب ملکیت غیر، مستوجب بازپرسی قانونی مراجع عدلی و قضایی می‌باشد. ملکیت‌ها و دارایی‌های منقول و غیرمنقول موسسه در طول مدت ۲۲ سال به مصرف میلیون‌ها دالر از جانب موسسه رسیده و در خدمت تعلیم‌وتربیه شاگردان عزیز افغانستان قرار داده شده است.

برخورد دولت افغانستان در این مورد با شما چی بوده است؟

دولت جمهوری اسلامی افغانستان، به فعالیت‌ها و دست‌آوردهای مکاتب افغان‌ترک، برای معارف کشور ارج فراوان قایل بوده و ریاست‌جمهوری افغانستان موسسه افغان‌ترک را به پاس خدمت‌ها و زحمت‌هایی که در عرصه معارف کشیده و دست‌آوردهایی که در سطح ملی و بین‌المللی برای افغانستان به ارمغان آورده‌اند، مفتخر به دریافت مدال عالی دولتی غازی میر مسجدی‌خان و سه نفر هیات رهبری آن را مفتخر به دریافت مدال‌های علامه سید جمال‌الدین افغان، غازی میر بچه‌خان و ملالی قهرمان فرمودند.

تاکنون کدام حکم و هدایتی در این رابطه به آدرس مکاتب افغان‌ترک مواصلت نورزیده و ما آرزومندیم تا دولت افغانستان با درنظرداشت منافع و مصالح مملکت و سرنوشت هزاران شاگرد که در این مکاتب درس می‌خوانند و با درک اهمیت این مکاتب برای تربیه فرزندان کشور و به‌خاطر وفاداری و قدردانی از خدمت‌های ارزشمند و بزرگ استادان اناث و ذکور افغان و ترک این مکاتب که طی سالیان متمادی خانه و کاشانۀ‌شان را رها نموده و علی‌رغم مشکل‌های گوناگون امنیتی و سایر ناهنجاری‌ها در ولایت‌های مختلف، به تدریس فرزندان افغانستان پرداخته و شب‌وروز زحمت کشیده‌اند، از طرح انتقال این مکاتب انصراف نمایند.

فکر می‌کنید چه مشکل‌هایی وجود خواهد داشت اگر این مکاتب به کسی یا نهادی دیگر انتقال یابد؟

معارف دولت ترکیه خود در عرصه مکاتب، مشکل‌های زیادی دارد که نمی‌تواند بدیل و الترنتیف خوبی برای مکاتب افغان‌ترک باشد. آوردن استادان ذکور و اناث از ترکیه به‌عوض استادان فعلی ترک، چالش بزرگی می‌باشد؛ زیرا با درنظرداشت مشکل‌های امنیتی و سایر موارد اجتماعی، این مساله ناممکن به نظر می‌رسید. چنانچه در مسوده طرح جانب ترکیه به مساله آوردن استاد از ترکیه به‌صورت جدی ذکر نشده و در مسودۀ مذکور به تهیه استاد از فارغان رشته ترکولوژی پوهنتون کابل، اشاره شده است که این موضوع نمی‌تواند جایگزینی باشد برای استادان فعلی مکاتب افغان‌ترک.

همچنان موسسۀ افغان‌ترک، از تجارب عظیم ۲۲ ساله تعلیمی‌وتربیتی در افغانستان برخوردار بوده و نصاب تعلیمی این موسسه، تلفیقی از معارف افغانستان و پروگرام‌های تعلیمی بین‌المللی، آن‌ هم با موافقت وزارت معارف است. دروس این مکاتب در دو تایم ادامه دارد و این امکان را فراهم می‌نماید تا موضوع‌های شامل مضامین به‌صورت مکمل تدریس شود.

 این مکاتب دارای انضباط خاص بوده، نمی‌گذارد وقت شاگردان تلف شود و از هر لحظه استفادۀ معقول، مفید و موثر صورت می‌گیرد. لابراتوارها، وسایل و لوازم عصری درسی، تخته‌های هوشمند، امکانات فنی و تخنیکی، استادان متخصص، توزیع نان چاشت و لیلیه‌های عصری، همه‌ زمینه‌هایی هستند که باعث موفقیت این مکاتب در سطح ملی و بین‌المللی شده است.

در این نهاد مضامین ساینسی مثل الجبر، مثلثات، هندسه، فزیک، کیمیا، بیولوژی و کمپیوتر به زبان انگلیسی تدریس می‌شود و شاگردان این مکاتب می‌توانند در هر مقطع زمانی تعلیمات خود را در کالج‌های کشورهای اروپایی، امریکایی، آسیایی و پوهنتون‌های این کشورها بدون آموزش زبان انگلیسی پیش ببرند.

علاوه بر این موسسه افغان‌ترک، بودجۀ هنگفتی را صرف این مکاتب می‌نماید که به تناسب آن، بودجه پنج میلیون دالری وعده داده شده دولت ترکیه بسیار ناچیز و غیربسنده است؛ زیرا هر پروژۀ تعلیمی این موسسه حدود پنج‌میلیون‌دالر ارزش دارد و مثال مشهوری است که می‌گویند: «له دی وړی نه شړی نه جوړيږی» این مکاتب به یک پروژۀ بزرگ ملی و سرمایۀ عظیم مردم افغانستان مبدل شده است.

پیش‌برد امور تدریسی این مکاتب که منتج به دست‌آوردهای عظیم ملی و بین‌المللی شده، باعث تعجب جهانیان شده که مستلزم کادرهای برجسته و بودجه کافی می‌باشد. با این شوخی‌ها نمی‌توان چنین بنیاد بزرگی را گردانندگی و رهبری نمود.

شاگردان مکاتب افغان‌ترک تاکنون از المپیادهای بین‌المللی ۸۷۵ مدال طلا، نقره و برونز را به‌دست آورده‌اند. ۹۸ در‌صد شاگردان به تحصیلات عالی راه یافته‌اند و این مدال‌ها و موفقیت‌ها به‌سادگی دریافت نشده، بل نتیجه زحمت‌ها، تلاش‌ها، جان‌فشانی‌ها و فعالیت‌های خستگی‌ناپذیر سالیان متمادی استادان مجرب و شاگردان عزیز می‌باشد که بنیاد معارف ترکیه هیچ‌گونه آمادگی و هدف در این زمینه نخواهد داشت.

دولت ترکیه چند سال قبل، یک مکتب را در ولسوالی آقچه ایجاد نمود، اما همان را هم تامین و اداره نتوانستند و کدام دست‌آوردی هم نداشت. پس یک سیستم بزرگ تعلیمی افغانستان را چطور اداره و تامین خواهد کرد؟

شاگردان این مکاتب و اولیای‌شان در این مورد چه دیدگاهی دارند؟

طوری که از طریق رسانه‌ها اطلاع حاصل نمودیم و از مراجعۀ شاگردان و اولیای‌شان به ادارۀ مکاتب مربوطه فهمیدیم، شاگردان عزیز و اولیای‌شان با شنیدن این خبر دچار شوک شده و در حالت دلهره، ناباوری و پریشانی شدید قرار گرفتند و در رابطه به سرنوشت فرزندان‌شان و بقای این مکاتب نگران می‌باشند. آن‌ها تقاضا دارند تا فعالیت‌های این مکاتب از طرف موسسه افغان‌ترک ادامه داشته باشد.

فکر می‌کنید واقعن دولت افغانستان با این طرح موافقت کرده است؟

تا هنوز موافقت دولت افغانستان با این طرح نهایی نشده و در حالت تردید قرار دارد؛ زیرا به این مکاتب ارج فراوان قایل می‌باشد .

صحبت آخر

ما از دولت خواهش‌مندیم تا با درنظرداشت اهمیت و اولویت تعلیم‌وتربیه برای فرزندان افغانستان، طرح انتقال این مکاتب را نپذیرند و برای بنیاد معارف ترکیه مکتب‌های دیگری را معرفی نمایند تا در صورتی‌‍ که کدام پلان تعلیمی و قصد خدمت به معارف افغانستان را دارند، با آن مکاتب تطبیق نمایند که معارف افغانستان به مساعدت نیازمند می‌باشد.

۲ نظر

برای درج نظر اینجا کلیک کنید
  • افغانستان یک کشور مستقل است. رییس صاحب جمهور به دولت ترکیه و سایر دولت ها اجازه مداخله را به امور داخلی کشور ما ندهند تا حاکمیت قانون و استقلالیت ملی مان زیر سوال نرود.

  • خدمات مکاتب افغان ترک به همگان معلوم است، من مطمین هستم که رییس صاحب جمهور که یک شخص علم دوست است و تمام عمر خود را صرف کسب علم نموده راضی به بسته شدن و خاموش شدن این شمع های روشن نیستند. اگراین مکاتب به اندازه سر سوزن تخطی داشته می بود، مردم در امریکا، اروپا، استرالیا و افریقا اولاد های خودرا تسلیم این مکاتب نمی کردند! البته که بجز از یک چند کشور افریقایی نیمه مستقل کسی حاضر به بسته شدن این مکاتب نشده البته به اثتثنای دیکتاتور آذربایجان و بعضی ممالک که جیره خور اردوغان هستند.